රෂිකා හෙන්නායක මාර්තු 06, කොළඹ LNW :

2025 මූල්‍ය වාර්තාව: අපේක්ෂා අභිබවා ගිය ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික ජයග්‍රහණ

2025 වසර උදාවන විට මෙරට ආර්ථික අනාගතය පිළිබඳව පැවතියේ බිය මුසු සැකයකි. දැවැන්ත අයවැය හිඟය පියවා ගන්නේ කෙසේද සහ බිඳවැටුණු මූල්‍ය පද්ධතිය යථා තත්ත්වයට පත් කළ හැකිද යන්න පිළිබඳව ආර්ථික විශ්ලේෂකයන් පවා පසුවූයේ අවිශ්වාසයෙනි. කෙසේ වෙතත්, මහා භාණ්ඩාගාරය සහ JB Securities ආයතනය නිකුත් කළ නවතම දත්ත වාර්තා පෙන්වා දෙන්නේ එම සියලු අසුබවාදී අනාවැකි අසත්‍ය කරමින් ශ්‍රී ලංකාව මූල්‍යමය වශයෙන් “අපේක්ෂා අභිබවා ගිය” ජයග්‍රහණයක් අත්කරගෙන ඇති බවයි.

අපේක්ෂිත අයවැය හිඟයෙන් තුනෙන් දෙකක්ම ඉතිරි කර ගැනීම

2025 වසර සඳහා රජය මුලින් ඇස්තමේන්තු කර තිබූ අයවැය හිඟය රුපියල් ට්‍රිලියන 2.2 කි. නමුත් වසර අවසානයේ සැබෑ අයවැය හිඟය වාර්තා වූයේ රුපියල් බිලියන 724.4 ක් ලෙසය. මෙය මුල් ඇස්තමේන්තුවෙන් 33% ක් තරම් අවම අගයක් වීම විශේෂත්වයකි. 2024 වසරට සාපේක්ෂව අයවැය හිඟය 64.5% කින් පහත වැටීම මඟින් සංඥා කරන්නේ, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF) සමඟ ඇති කරගත් එකඟතා මත මෙරට ආර්ථිකය අපේක්ෂිත වේගයට වඩා වේගයෙන් ප්‍රකෘතිමත් වෙමින් පවතින බවයි. මෙය ජාත්‍යන්තර ආයෝජකයින්ගේ විශ්වාසය යළි දිනා ගැනීමට රජය සමත් වී ඇති බවට ලැබුණු ප්‍රබල සාක්ෂියකි.

“2025 වසරේ අයවැය හිඟය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් (GDP) 6.7% ක් දක්වා පහත වැටී ඇති අතර, එය 2024 වසරේ වාර්තා වූ 9.9% හා සැසඳීමේදී කැපී පෙනෙන පසුබෑමකි.”

බදු ආදායම ඉලක්ක ඉක්මවා යාම

2025 වසරේදී රජයේ මුළු ආදායම සහ ප්‍රදාන රුපියල් ට්‍රිලියන 5.5 ක් දක්වා ඉහළ ගිය අතර, එය පෙර වසරට වඩා 35.4% ක කැපී පෙනෙන වර්ධනයකි. මෙහිදී වඩාත් සුවිශේෂී වන්නේ බදු ආදායම රජයේ මුල් ඉලක්ක 110% කින් ඉක්මවා යාමයි. බදු එකතු කිරීමේ කාර්යක්ෂමතාව ඉහළ නැංවීම මෙම "ආදායම් පිම්මට" (Revenue Surge) මූලික හේතුව විය. එමෙන්ම, රජය සතු මුදල් සංචිත (Cash Buffers) මඟින් ලද පොලී ආදායම සහ රජයේ වත්කම්වලින් ලද ලාභ හේතුවෙන් දෙසැම්බර් මාසයේ බදු නොවන ආදායම ද 110% කින් ඉහළ ගොස් ඇත.

"බදු ආදායම රුපියල් බිලියන 5,049.5 ක් ලෙස වාර්තා වූ අතර, එය 2025 අයවැය ඇස්තමේන්තුවෙන් 110% ක් තරම් ඉහළ අගයකි."

ඉතිහාසගත ප්‍රාථමික අතිරික්තය

රටක ණය තිරසාරභාවය පිළිබඳ තීරණාත්මක දර්ශකය වන ප්‍රාථමික අතිරික්තය සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකාව 2025 දී රුපියල් ට්‍රිලියන 1.78 ක වාර්තාගත අගයක් සනිටුහන් කළේය. මෙය 2024 දී ලැබූ රුපියල් බිලියන 649.6 ක අතිරික්තය මෙන් 2.7 ගුණයක අතිවිශාල වැඩි වීමකි. ආර්ථික අස්ථාවරත්වය මධ්‍යයේ අයවැය ඇස්තමේන්තුව 134.5% කින් ඉක්මවා යමින් මෙවැනි අතිරික්තයක් ලබා ගැනීම එක් අතකින් “ප්‍රතිඥානීය” (Counter-intuitive) සාර්ථකත්වයකි. මෙවන් මූල්‍ය විනයක් ප්‍රදර්ශනය කිරීම හරහා ශ්‍රී ලංකාව දිගුකාලීන ණය බරින් මිදීමේ නිවැරදි මාවතට අවතීර්ණ වී ඇති බව පැහැදිලිය.

වියදම් පාලනය සහ ප්‍රාග්ධන ආයෝජනවල වෙනස

රජය සිය එදිනෙදා පුනරාවර්තන වියදම් (Recurrent Expenditure) 1.6% කින් අඩු කර ගනිමින් මූල්‍ය විනයක් පෙන්නුම් කර ඇති අතර, ඒ වෙනුවට සංවර්ධන කටයුතු සඳහා වන ප්‍රාග්ධන වියදම් 26.7% කින් ඉහළ නංවා ඇත. විශේෂයෙන්ම, 2025 දෙසැම්බර් මාසයේදී රජයේ පොලී ගෙවීම් 57.1% කින් විශාල ලෙස පහත වැටීම මූල්‍ය කළමනාකරණයට ලැබුණු මහඟු පිටුවහලකි.

කෙසේ වෙතත්, එක් කරුණක් පිළිබඳව අප අවධානය යොමු කළ යුතුය. රජය ප්‍රාග්ධන වියදම් රුපියල් ට්‍රිලියන 1 ක් දක්වා වැඩි කළ ද, එය මුල් අයවැය ප්‍රතිපාදනවලින් 76.2% ක් පමණි. මෙයින් පෙනී යන්නේ ආයෝජන සඳහා මුදල් වෙන් කර තිබුණ ද, එම ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මක කිරීමේ (Execution) වේගය තවදුරටත් වර්ධනය විය යුතු බවයි. මෙම ප්‍රාග්ධන වියදම් ප්‍රධාන වශයෙන් පහත සඳහන් ක්ෂේත්‍ර සඳහා යොමු කර ඇත.

• ගොඩනැගිලි සහ ව්‍යුහයන් ඉදි කිරීම
• යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය
• කොටස් දායකත්වයන්
• ප්‍රාදේශීය සභා වෙත කෙරෙන ප්‍රදාන සහ සංවර්ධන සහාය

රජය ලබාගත් මෙම සාර්ථකත්වය ඉබේම සිදුවූවක් නොව, දැඩි මූල්‍ය විනය සහ ආදායම් උත්පාදන උපාය මාර්ගවල ප්‍රතිඵලයකි. පරිභෝජනය මත පදනම් වූ ආර්ථිකයක සිට ආයෝජනය මත පදනම් වූ ආර්ථිකයක් කරා යන ගමනේ මූලික අඩිතාලම දැන් වැටී ඇත.

The post පරිභෝජනය මත පදනම් වූ ආර්ථිකයක සිට ආයෝජනය මත පදනම් වූ ආර්ථිකයක් කරා යන ගමනක්.. appeared first on LNW Sinhala.

Saru News