රෂිකා හෙන්නායක මාර්තු 25, කොළඹ LNW :
තෙල් මිල ඉහළ යාමටත් වඩා දරුණු වී ඇත්තේ ඉන්ධන තොග ශීඝ්රයෙන් අවසන් වීමයි. 2026 මාර්තු අඟ වන විට, පකිස්ථානය සහ ශ්රී ලංකාව වැනි රටවල ඉන්ධන සංචිත තවදුරටත් ප්රමාණවත් වන්නේ සති කිහිපයකට පමණක් බව වාර්තා වේ. මෙම මාරාන්තික හිඟය පියවා ගැනීමට රජයන් පෙර නොවූ විරූ ක්රියාමාර්ග ගෙන ඇත.
- පකිස්ථානය:
එරට පාසල් වසා දමා ඇති අතර, රජයේ කාර්යාල සඳහා සතියකට දින 4ක වැඩ මුරයක් හඳුන්වා දී ඇත. එසේම පොදු අංශයේ සේවකයින්ගෙන් අඩකට නිවසේ සිට වැඩ කිරීමට (Work from home) නියෝග කර තිබේ. - ශ්රී ලංකාව:
ඉන්ධන සංචිත සති කිහිපයකින් අවසන් වීමේ අවදානම හමුවේ, සෑම බදාදා දිනයක්ම රජයේ නිවාඩු දිනයක් ලෙස ප්රකාශයට පත් කර ඇති අතර, ඉන්ධන පාලනය සඳහා 'Fuel Pass' ක්රමවේදය අනිවාර්ය කර ඇත. - ඊජිප්තුව: රාජ්ය මූල්ය පීඩනය අවම කර ගැනීමට වෙළඳ සංකීර්ණ සහ ආපනශාලා සතියේ දිනවල රාත්රී 9 ට ද, සති අන්තයේ රාත්රී 10 ට ද වසා දැමීමට නියම කර ඇති අතර, පොදු වීදි ලාම්පු දැල්වීම ද සීමා කර ඇත.
- බංග්ලාදේශය: ඉන්ධන අවශ්යතාවයෙන් 95%ක්ම ආනයනය කරන බංග්ලාදේශයේ තත්ත්වය වඩාත් බරපතළය. එරට ඉන්ධන සංචිත දින කිහිපයකින් අවසන් වනු ඇතැයි ගණන් බලා ඇති අතර, දැනටමත් දිස්ත්රික්ක කිහිපයක ඉන්ධන පිරවුම්හල් සම්පූර්ණයෙන්ම හිස් වී තිබේ.
දියුණු වෙමින් පවතින රටවල් මුහුණ දෙන ප්රධානතම අභියෝගය වන්නේ 'ද්විත්ව පහරක'ට (Double Whammy) හසු වීමයි. භූ-දේශපාලනික අවිනිශ්චිතතාවය හේතුවෙන් ලොව පුරා ආයෝජකයින් ආරක්ෂිත පියසක් ලෙස ඇමරිකානු ඩොලරය වෙත නැඹුරු වීම (Flight to greenback) නිසා දේශීය මුදල් ඒකකවල අගය දැඩි ලෙස කඩා වැටී ඇත.‘
බංග්ලාදේශය (95%), පකිස්ථානය (80%) සහ ශ්රී ලංකාව (60%) වැනි ඉන්ධන ආනයනය මත ඉහළින්ම යැපෙන රටවලට, අවප්රමාණය වූ දේශීය මුදලින් අධික මිලක් ගෙවා ඉන්ධන මිලදී ගැනීමට සිදුවීම ඔවුන්ගේ සාර්ව ආර්ථික පදනම (Macroeconomic foundations) දෙදරුම් කෑමට හේතු වී ඇත.
මැලේසියාවේ සන්වේ විශ්වවිද්යාලයේ ආර්ථික විද්යා මහාචාර්ය Yeah Kim Leng මෙම තත්ත්වය මෙසේ විග්රහ කරයි:
“දැනටමත් ණය බරින් සහ ඉහළ ආනයන පරාධීනත්වයකින් පෙළෙන බොහෝ දියුණු වෙමින් පවතින ආර්ථිකයන්, උද්ධමනය, මුදල් ඒකකවල පීඩනය සහ මූල්ය දුෂ්කරතා යන සාධකවල ප්රබල මිශ්රණයකට මුහුණ දෙමින් සිටී.”
ඉන්ධන පෝලිමේ සිට ආහාර සුරක්ෂිතතාව දක්වා වූ බලපෑම
ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම හුදෙක් ප්රවාහන ක්ෂේත්රයට පමණක් සීමා වූවක් නොවේ. පකිස්ථානය වැනි රටවල කෘෂිකාර්මික ක්ෂේත්රයේ කොඳු නාරටිය වන්නේ ඩීසල් ය. එළඹෙන අප්රේල් මාසයේ ආරම්භ වන තිරිඟු අස්වනු නෙලීමේ කාලය සඳහා ට්රැක්ටර්, අස්වනු නෙලන යන්ත්ර සහ ප්රවාහන ට්රක් රථ සඳහා විශාල වශයෙන් ඩීසල් අවශ්ය වේ.
ඩීසල් මිල ඉහළ යාම නිසා නිෂ්පාදන පිරිවැය ඉහළ යන අතර, එය සෘජුවම ආහාර උද්ධමනයට (Food Inflation) මග පාදයි. පකිස්ථානයේ අඩුම ආදායම් කාණ්ඩ (Bottom two income quintiles) වල ජනතාවගේ ප්රධාන ආහාරය වන තිරිඟු පිටි මිල ඉහළ යාම, හුදෙක් ආර්ථික ප්රශ්නයක් නොව මාරාන්තික කුසගින්න පිළිබඳ ප්රශ්නයක් බවට පත්වෙමින් තිබේ. මෙලෙස බලශක්ති අර්බුදය, රටක ආහාර සුරක්ෂිතතාව බිඳ දමන මූලික සාධකය බවට පත්ව ඇත.
රජයන් මුහුණ දෙන තවත් උභතෝකෝටිකයක් වන්නේ ඉන්ධන සහනාධාර කපා හැරීමයි. ඊජිප්තුව වැනි අධික ලෙස ණය බරින් මිරිකී සිටින රටවල්, තම රාජ්ය මූල්ය ස්ථාවර කර ගැනීම සඳහා ඉන්ධන සහ පිසින ගෑස් මිල 15% ත් 22% ත් අතර ප්රමාණයකින් ඉහළ නංවා ඇත.
මෙම දැඩි තීරණය සාධාරණීකරණය කරමින් ඊජිප්තු ජනාධිපති අබ්දෙල් ෆටා එල්-සිසි පවසා සිටියේ:
"වඩාත් භයානක සහ දරුණු ප්රතිඵල මඟහරවා ගැනීම සඳහා මෙම පියවර ගැනීම අත්යවශ්ය වේ."
කෙසේ වෙතත්, සහනාධාර කපා හැරීම සහ පිරිමැසුම්දායක ප්රතිපත්ති නිසා ජනතාව මත පැටවෙන පීඩනය, ඕනෑම මොහොතක පුපුරා යා හැකි දැඩි සමාජ අසහනයක් (Social unrest) නිර්මාණය කරමින් පවතී.
ඉරාන යුද්ධය තවදුරටත් දිග්ගැස්සුනහොත්, ගෝලීය දකුණේ දියුණු වෙමින් පවතින රටවලට සිදුවන බලපෑම ප්රමාණාත්මක කළ නොහැකි තරම් දරුණු විය හැකිය. උද්ධමනය, මුදල් අගය පිරිහීම සහ ශීඝ්රයෙන් හිස්වන විදේශ සංචිත හමුවේ මෙම රටවල් පවතින්නේ පූර්ණ ආර්ථික බිඳවැටීමක අද්දරය.
The post ඉරාන යුද්ධයේ දෝංකාරය පකිස්ථානය, ඊජිප්තුව සහ ශ්රී ලංකාව වැනි රටවල සාමාන්ය වැසියාගේ ජීවිත අඳුරට ඇද දැමූ හැටි… appeared first on LNW Sinhala.
Saru News
